01 september 2009 | Gezondheidsmanagement
Bevlogenheid is een cruciale factor in het werk. Een bevlogen werknemer bruist van energie, is sterk betrokken bij de organisatie en heeft een werkgever veel te bieden.
Bevlogenheid is een begrip dat voortkomt uit de arbeids- en organisatiepsychologie. Het staat lijnrecht tegenover het vaker gebruikte begrip burn-out. Waar bij burn-out sprake is van emotionele uitputting en afstand nemen van het werk, is er bij bevlogenheid sprake van vitaliteit en toewijding. Bevlogen werknemers bruisen van energie en zijn sterk betrokken bij het werk dat ze als nuttig en zinvol ervaren. Het werk inspireert en daagt uit, het roept gevoelens op van trots en enthousiasme.

Bevlogen medewerkers worden op een positieve manier geabsorbeerd door het werk: de tijd is voorbij voor men er erg in heeft. ‘Flow’ wordt dat ook wel eens genoemd. Ze maken zich moeilijk los van het werk, niet omdat ze van zichzelf door moeten werken, maar omdat ze door willen werken. Het werk is namelijk leuk en plezierig. Bevlogenheid is gemakkelijk te herkennen. Bevlogen mensen nemen initiatief en zijn proactief. Bovendien voelt de bevlogen werknemer zich prima thuis in de organisatie. Werknemer en organisatie hebben elkaar wat te bieden.

Het is een misverstand om te veronderstellen dat niet iedereen bevlogen kan zijn. Dat kan juist wel. Een belangrijke voorwaarde voor bevlogenheid is de aansluiting op de energiebron in het werk. Dit verschilt per persoon. Voor de één zijn gezelligheid en het werken in een goed team een belangrijke bron. Een ander haalt energie uit de mogelijkheid zich binnen het bedrijf te ontwikkelen of uit het mee kunnen praten of voldoende feedback krijgen. Vallen energiebronnen weg, dan vermindert de bevlogenheid.

Bevlogenheid werkt zelfversterkend. Een werknemer die goed is aangesloten op zijn energiebron, heeft veel zelfvertrouwen en functioneert steeds effectiever. Dat dwingt bij de omgeving weer respect en complimentjes af. Dat versterkt opnieuw het gevoel van eigenwaarde en bevlogenheid. Dit zorgt er uiteindelijk voor dat bevlogen mensen beter in de markt liggen. Zij scoren niet alleen hoger bij het eigen management, maar staan ook sneller in de belangstelling van andere organisaties. Iedere werkgever heeft baat bij bevlogen medewerkers. Ze zijn niet alleen veel productiever maar ook nog eens veel klantvriendelijker.

Werkgevers, leidinggevenden en arbofunctionarissen hebben een cruciale rol bij het stimuleren van de bevlogenheid onder werknemers. Dat kan vooral door zelf het voorbeeld te geven. Een weinig bevlogen manager werkt niet echt stimulerend. Daarnaast moeten zij er voor zorgen dat de ‘fit’ tussen werknemer en werk optimaal is. Vergelijk het met een gloeilamp: een gloeilamp met een verkeerde fitting kan nooit licht geven, ook al is deze verder prima in orde. Het is aan de leidinggevende om ervoor te zorgen dat de lamp in de juiste fitting komt.

Auteur: Willem van Rhenen